Taalkoningin wil voorkom dat die Nama-taal uitsterf

"Mama Dina gee elke Maandag om 14:30  Nama-taallesse deur die plaaslike radiostasie, Radio NFM 98.1. Sy vertaal ook die nuus in Nama."

0

Mama Dina Christiaan, bekend as ‘koningin Dina’ vir haar vermoë om Nama te praat, sit buite haar huis wat omring is deur ontluikende blomme wat teen  die ou draadheining opklim.

Blomme is ‘n belangrike simbool in hierdie deel van die land.

Vanjaar se goeie reëns gedurende die winter in groot dele van die Noord- en Wes-Kaap voed die unieke flora wat nou die landskap in die Namakwa-distrikt en Weskus met ‘n blommekombers bedek.

“As jy in die wind staan en die reën noem, kom die reën,” sê Paul Swartbooi, die Khoi-Khoi Gaob (hoof) van die Swartbooi-stam.

Hy praat oor die waarde van die blommeseisoen vir die Nama-mense.

Behalwe die finansiële voordele, hou dit die belofte van nuwe lewe in.

Hy sê dat as ‘n blom deur die droë aardkors breek, dit ons daaraan herinner dat die lewe weer beter sal word.

“Selfs terwyl Namaland bloei en ons in hartseer verkeer, weet ons dat die blomme sal kom.”

Die reën wat gepaard gaan met die oorvloed blomme herinner die Nama aan hul voorouers wat twee of drie weke na die winterreën na die veld sou gaan en dans om die grond te eer.

Mama Dina woon in Steinkopf, so 50 km noord van Springbok.

“Moet die taal eers op die rand van uitsterwing staan voordat ons dit begin bevorder?”, vra Swartbooi, met verwysing na Ouma Katrina Esau in Upington, wat die heel laaste vlot spreker van die San-taal, N|uu, is.

In Mei vanjaar het Ouma Katrina met die hulp van die regering en Puku Books die eerste N|uu -kinderboek! Qhoi n|a Tjhoi (Skilpad en Volstruis) bekendgestel.

“Dit is weinig dat jy suiwer Nama op straat  hoor”, sê Mama Dina, wat slegs twee van die ouer mense in Steinkopf is wat die taal praat.

Sy sê dat haar kinders nie suiwer Nama praat nie, maar voeg vinnig by dat haar kleinseun, wat op laerskool is, kan die kindergebed, “Liewe Jesus ek is klein” in Nama sê.

Mama Dina word gedryf om die taal te beskerm voordat dit uitsterf.

Toe sy en haar man, wat uit die koninklike Christiaan -familie van die Bondelswarts in Namibië kom, in 2007 na Suid -Afrika verhuis, ontdek sy haar gawe om Nama te leer.

Mama Dina gee elke Maandag om 14:30  Nama-taallesse deur die plaaslike radiostasie, Radio NFM 98.1.

Sy vertaal ook die nuus in Nama.

Sedert die aanvang van die Kovid-19-pandemie het haar wit Citi Golf haar opnamestudio geword-ondanks haar kleinseun en sy vriende wat buite in die winterson speel.

Om die geraas uit te skakel, maak sy ‘net die vensters toe’.

Benewens haar radioklasse, bied sy ook Whatsapp-groepe aan en leer sy almal wat die taal wil leer.

Sy doen dit sonder om winsbejag.

Sy sê: “Dit voel nie reg om geld te vra nie”, alhoewel mense kan bydra soos hulle dit goed vind of hulle kan selfoondata stuur.

 

Bron: Mail & Guardian

Leave A Reply

Your email address will not be published.