Die Nasionale Departement van Sport, Kuns en Kultuur het vandag by die Kinderlê-monument naby Steinkopf in die Noord-Kaap ’n betekenisvolle stap geneem om historiese ongeregtighede aan te spreek deur die repatriasie en herbegrawing van Khoi- en San-voorvaderlike oorskot.
“In die middel van die 19de eeu was die streek rondom die sendingstasie by Steinkopf vasgevang in ‘n ernstige droogte. Gevolglik het verskeie Nama-gesinne met hul vee weggetrek na ‘n bron ongeveer 12 km noordoos van die dorp. Op ‘n Sondag in 1867 toe die volwassenes ‘n kerkdiens op Steinkopf bygewoon het, is die Nama-kamp deur ‘n groep Boesmans binnegeval. Met pyl en boog is 32 Nama-kinders, hul oppassers en selfs die honde gedood. Die plek van die massagraf is met ‘n klein grafsteen gemerk en staan bekend as Kinderlê. Op 30 Junie 2003 is op hierdie plaaslike erfenisterrein ‘n verdere gedenkteken onthul.” (Bron: https://monument-sa.co.za/kinderle-namakwaland/)
Die Suid-Afrikaanse regering, in samewerking met die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAHRA) en Iziko Museums, fokus daarop om waardigheid aan die land se Eerste Volke te herstel.
Hierdie inisiatief, gegrond op nasionale beleid, vorm deel van breër pogings om genesing en herstellende geregtigheid te bevorder.
Die oorskot is in Oktober 2025 vanaf die Universiteit van Glasgow na Suid-Afrika teruggebring.
Dit is tussen 1868 en 1924 sonder toestemming verwyder as deel van koloniale praktyke.
Ná hul terugkeer is dit by Iziko Museums bewaar terwyl konsultasies met Khoi- en San-leierskap plaasgevind het.
Die herbegrawing, sowat 10 kilometer buite Steinkopf, simboliseer ’n belangrike oomblik van herinnering en herstel.
Die seremonie beklemtoon die land se verbintenis tot die erkenning van historiese onreg en die herstel van menswaardigheid.
Die verrigtinge is gelei deur sy Eksellensie President Cyril Ramaphosa, vergesel deur die Premier, dr. Zamani Saul, en die Minister, mnr. Gayton McKenzie.
Die keuse van Kinderlê dra besondere kulturele en historiese betekenis.
Geleë in die hart van Namakwa, bied die terrein ’n gepaste ruimte vir herbegrafnis volgens inheemse gebruike en spirituele praktyke.
Gedurende die koloniale era is Khoi- en San-voorouers se oorskot dikwels sonder toestemming uit hul rusplekke verwyder en na buitelandse instellings geneem vir navorsing en uitstalling.
Hierdie praktyke het gemeenskappe van hul waardigheid en geestelike verbintenis ontneem.
Altesaam 63 voorvaderlike oorskotte is nou na hul geboorteland terugbesorg en word uiteindelik in waardigheid ter ruste gelê—’n kragtige stap in die herstel van historiese wonde en die herbevestiging van die Khoi en San as die eerste mense van Suid-Afrika.
