Byna twee duisend senior bestuurders in die regering sowel as nasionale en provinsiale vlak word beskou dat hul geen kwalifikasie vir die pos het wat hulle beklee nie.
Dit is volgens die Departement van Staatsdiens en Administrasie (DPSA) met data wat geneem is uit PERSAL – die sentrale stelsel wat gebruik word vir die administrasie van die staatsdiensbetaalstaat – in reaksie op ‘n parlementêre vraag en antwoord sessie (V&A).
Die departement is gevra vir die totale aantal senior bestuurders binne die Staatsdiens wat nie vanaf Maart 2023 vir hul huidige poste kwalifiseer nie.
“In terme van inligting wat uit PERSAL geneem is, was daar vanaf 1 Maart 2023 1 874 senior bestuurders binne die Staatsdiens wat geen kwalifikasies het vir die poste wat hulle tans beklee nie,” het die DPSA gesê.
Die minimum kwalifikasievereistes vir senior bestuurders kragtens die 2016-voorskrif vir die aanstelling van senior bestuursdiens (SMS)-lede is soos volg:
Direkteur- en Hoofdirekteur-vlak: Voorgraadse kwalifikasie op NKR-vlak 7; en
Adjunk-direkteur-generaal en HOD: Voorgraadse kwalifikasie en ‘n nagraadse kwalifikasie op NKR-vlak 8.
Senior bestuurders wat geag word geen kwalifikasie te hê vir die pos wat hulle beklee nie, is amptenare in poste wat óf nie die minimum NKR-vlakkwalifikasie inhou nie óf kwalifikasies is nie op PERSAL vasgelê deur die departement waarin hulle werk nie.
Die departement het egter gesê dat 1 372 van hierdie bestuurders binne nasionale en provinsiale departemente aangestel is voordat die minimumvereiste-voorskrif in Augustus 2016 geïmplementeer is, terwyl 502 ná die tyd aangestel is.
“Daar moet kennis geneem word dat verbintenisse met departemente voortgaan om te verseker dat alle kwalifikasiebesonderhede op PERSAL bygewerk word, veral vir senior bestuurders wat na Augustus 2016 aangestel is,” het die DPSA gesê.
“Die DPSA gryp in om aanstellings wat ná 2016 gemaak is te ondersoek, en inligting wat verkry is, dui daarop dat sommige departemente moontlik nie hul inligting op PERSAL opdateer nie, selfs wanneer senior bestuurders aan minimum vereistes voldoen,” het dit bygevoeg.
Die aantal ongekwalifiseerde senior bestuurders per nasionale en provinsiale departement word in die tabelle hieronder gelys.
Nasionale departemente
Departement Aantal ongekwalifiseerde senior bestuurders
Nasionale Tesourie – 64
Nasionale Vervolgingsgesag – 61
Korrektiewe Dienste – 49
Openbare Werke en Infrastruktuur – 49
Hoër Onderwys en Opleiding – 48
Indiensneming en arbeid – 44
Water en Sanitasie – 42
Gesondheid – 39
Internasionale Betrekkinge en Samewerking – 33
Landbou, Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling – 31
Samewerkende Regering – 31
Menslike Nedersettings – 28
Minerale Hulpbronne en Energie – 26
Binnelandse Sake – 25
Omgewing, Bosbou en Visserye – 24
Vervoer – 22
Statistieke Suid-Afrika – 16
Geregtigheid en Grondwetlike Ontwikkeling – 15
Openbare Ondernemings – 13
Die Presidensie – 13
Sport, Kuns en Kultuur – 12
Wetenskap en innovasie – 11
Handel, Nywerheid en Mededinging – 11
Beplanning, Monitering en Evaluering – 10
Toerisme – 9
Basiese Onderwys – 7
Kommunikasie en digitale tegnologieë – 7
Kantoor van die hoofregter – 7
Staatsdiens en Administrasie – 7
Tradisionele Sake – 7
Onafhanklike polisie-ondersoekdirektoraat – 5
Maatskaplike ontwikkeling – 5
Regeringskommunikasie- en inligtingstelsel – 4
Polisie – 4
Kleinsakeontwikkeling – 4
Kantoor van die Staatsdienskommissie – 3
Vroue, Jeug en Persone met Gestremdhede – 3
Burgerlike Sekretariaat vir die Polisiediens – 2
Militêre Veterane – 2
Totaal: 845
Noord-Kaap (49)
Onderwys – 10
Gesondheid – 7
Paaie en Openbare Werke – 7
Kantoor van die Premier – 5
Sport, Kuns en Kultuur 5
Landbou, Omgewingsake, Landelike Ontwikkeling en Grondsake – 3
Samewerkende Regering, Menslike Nedersettings en Tradisionele Sake – 3
Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme – 3
Provinsiale Tesourie – 2
Maatskaplike ontwikkeling – 2
Vervoer, Veiligheid en Skakeling – 2
