In ‘n poging om die lewering van gesondheidsdienste in die Noord-Kaap te versterk, het die provinsiale departement van gesondheid ‘n missie aangepak om die diensstandaarde en personeelkapasiteit by sy gesondheidsfasiliteite te verbeter.
Die LUR vir Gesondheid, Maruping Lekwene, het op ‘n perskonferensie in Kimberley op 7 Januarie gepraat en gesê in ‘n poging om die tekort aan personeel by sommige gesondheidsfasiliteite aan te spreek, is honderde nuwe aanstellings gemaak.
“Die internskap- en gemeenskapsdiensprogram is ‘n noodsaaklike aspek van die behoud en verbetering van ons menslike hulpbronne vir gesondheid. Altesaam 295 poste is in die koerant gepubliseer, en 281 is toegeken. Van die 281 poste het altesaam 215 suksesvolle kandidate reeds vanaf Januarie vanjaar vir diens aangemeld. Die oorblywende suksesvolle kandidate sal hul nuwe poste op 30 April 2024 beklee. Hierdie kohort was eweredig oor die provinsie versprei,” het Lekwene gesê.
“Die departement het 60 mediese beamptes (Gemeenskapsdienste) en 36 mediese interns ontvang wat as opleidingsplatform by Robert Mangaliso Sobukwe-hospitaal (RMSH) geplaas is. Die ander kategorieë sluit oudioloë, tandartse, omgewingsgesondheidsbeamptes, ens. in. Hierdie groep kaders versterk die diensplatform, veral in landelike gebiede waar dit nie maklik is om professionele persone te lok en te behou nie. Die departement het hulle permanente werk aangebied om hierdie landelike gebiede te bedien.
“Van ons beurshouers het ons 23 dokters behou wat tans in ons verskillende fasiliteite regoor die provinsie geplaas is.”
Lekwene het gesê die fokus sal wees op die regverdige verdeling van geskoolde personeel en die behoud van die aangestelde werknemers in gebiede waar uitdagings ervaar word.
“Daar is altesaam 513 mediese beamptes in die provinsie, waarvan 293 by RMSH gestasioneer is. Dit is een gebied waar die Provinsie goed vaar, maar daar is ‘n uitdaging in die verspreiding. Die departement het ‘n besluit geneem om die aanstelling van mediese beamptes te sentraliseer om die ongelyke verdeling aan te spreek.
“Die departement het altesaam 2 539 verpleegsters. Die uitdaging om verpleegkundiges te behou, bly steeds ‘n uitdaging, aangesien daar ‘n hoë slytasie van verpleegkundiges is, wat daartoe lei dat diegene wat in die stelsel bly, oorbelas word. Die goedgekeurde MH-plan vir die departement plaas spesiale fokus op die behoud van verpleegsters.
“Om die tekort aan verpleegkundiges in die provinsie verder aan te spreek, sit die departement sy gesamentlike vennootskap met die Universiteit van Stellenbosch voort, waardeur befondsing vir studies verskaf word aan verpleegpersoneel wat hul vaardighede wil verbeter en hul kennis wil uitbrei.”
Lekwene het gesê die bykomende fasiliteite en langer werksure by sommige van die huidige gesondheidsfasiliteite is van die maatreëls wat ingestel is, waardeur hulle hul dienste aan gemeenskappe sal verbeter en bespoedig.
“As deel van die verbetering van toegang tot onkologiedienste, het die departement begin met die proses om ‘n bestralingsentrum te bou. Die sentrum sal onder meer die verkryging van die lineêre versneller en beplanning vir die bunker insluit. Die ingebruikneming van die onkologiesentrum, wat radioterapiedienste en kerngeneeskunde insluit, sal na verwagting in die boekjaar 2025/26 afgehandel wees.
“As deel van die ontwikkelingsdienste binne ons tersiêre hospitaal, RMSH, het ons neurochirurgie en vaskulêre chirurgie suksesvol bygevoeg, wat almal deur mediese spesialiste bestuur word.
“Benewens ons dienstepakket het ons ook hematologie ingesluit, wat binne die onkologie-eenheid bestuur word. Die departement sal ook drie klinieke open, twee in die ZF Mgcawu-distrik en een in die John Taolo Gaetsewe-distrik. Die bou van hierdie klinieke sal verseker dat landelike gemeenskappe toegang tot kwaliteit gesondheidsorg het.
“Om te verseker dat nie een van ons gemeenskapslede sonder enige mediese bystand gelaat word nie, het die departement ook 10 mobiele voertuie aangeskaf om die afgeleë onderbedieningsgebiede te bedien.
“Met die doel om die druk by RMSH te verlig, sal die operasionele ure van die City Clinic, Betty Gaetsewe en Winston Torres vanaf 1 Maart 2024 verleng word. Galeshewe Daghospitaal sal vanaf 15 Februarie 2024 vir 24 uur per dag operasioneel wees.”
Lekwene het bygevoeg dat die groot aantal aansoeke vir verpleegstudente wat ontvang is, ook die behoefte aan ‘n satelliet-verpleegkollege in die provinsie beklemtoon.
“Henrietta Stockdale Verpleegkollege het die kurrikulum vir onderskeidelik die R169 en R171 hoër sertifikaat- en diplomaprogramme ingedien. Die kollege het uiteindelike goedkeuring in November 2023 vir die diplomaprogram verkry.
“Hulle verwag tans nog die finale goedkeuring van die Raad op Hoër Onderwys vir die hoërsertifikaatprogram.
“Goedkeuring is verleen aan 30 diplomastudente vir die R171-opleidingsprogram. Die gevorderde diploma in verloskunde is ook in November 2023 aan die Suid-Afrikaanse Raad op Verpleging voorgelê vir evaluering. Die advertensie vir die verpleegprogram is in November 2023 gepubliseer en ‘n totaal van 2246 aansoeke is ontvang.
“Aansoekers het bestaan uit voornemende studente wat matrikulante, gemeenskapsgesondheidswerkers, hulpverpleegsters en personeelverpleegsters was.
“Die groot aantal aansoeke het die dringende behoefte beklemtoon om satellietkampusse in die Provinsie te vestig sodat die uitsette van die kollege effektief tekorte aan verpleegsters by ons fasiliteite kan hanteer.
“Die departement werk hard om te verseker dat ons aan al hierdie eise voldoen terwyl ons die laaste myl van die huidige administrasie betree. Ons het nie ons mandaat uit die oog verloor nie, naamlik om kwaliteit gesondheidsorgdienste en fasiliteite te verskaf aan alle gemeenskappe wat op staatsgesondheidsorg afhanklik is,” het Lekwene afgesluit.
